26 de mayo de 2016

Non corras!!


Estaban diante miña na caixa do supermercado. Un home e unha muller, unha parella de vellos que viñan de facer a compra semanal e agardaban a súa vez para pagar. Xa tiñan todo enriba da cinta e borboriñaban entre eles, organizando seguramente o resto do día, cando de súpeto se decataron de que esqueceran coller o pan.
A muller, pequerrecha e bulideira, marchou na procura do pan mentres o home miraba con cara de circunstancias. A muller, áxil aos seus ben levados setenta anos, calzaba unhas zapatillas de facer deporte violetas, moi modernas, e pasou por diante miña sorrindo, como dicindo hai que ver que cabeciña a nosa! E o home, coñecéndoa, seguramente despois de cincuenta anos de matrimonio, berroulle cariñosamente aquilo de "Non corras!!"
E algo cambiou.
Eu xa estaba imaxinando como sería a vida destes vellotes. Gustoume ver a un home maior acompañando á súa parella a facer a compra en lugar de estar mirando como arranxan as xa famosas fochancas de Compostela. Gustoume que levaran medio quilo de parrochas, que fritidas están riquísimas e un bote de nocilla porque seguramente a fin de semana virán os netos, ou mesmo os bisnetos!! Gustoume o seu xeito de se mirar, de falarse agarimosamente, e como eran pequerrechos coma nós non puiden evitar avanzar trinta anos na miña propia vida e atoparme comigo mesmo e co meu amor facendo a compra un día calquera da primavera do 2046.
E sentinme ben, satisfeito.
Pero cando escoitei ao home dicir "Non corras", do mesmo xeito e co mesmo amor co que eu llo digo vinte veces ao día ás miñas crianzas o mundo mudou. Mirei para el, el sorriume e eu, que non son de sorriso fácil, notei como se me iluminaba a cara e lle devolvía o sorriso. O home algo debeu entender, seguramente intuíu que eu levo un tempo buscando unha confirmación, unha sinal, un algo que lle dea sentido á vida porque cun pequeno e cómplice movemento afirmativo da súa cabeza comprendín que me dicía que o tiña diante dos meus ollos, que o único sentido que pode ter a nosa existencia é aprender a vivila sen correr, saber camiñar e chegar a vellos de maneira serena, coa tranquilidade vital que dan os días ben levados e coa certeza de que non fixemos mal a ninguén.
Pareceume que ese "Non corras" moi ben podería ser para min, que nos últimos tempos ando correndo detrás daquilo que se me escapa sen chegar a saber o que é. Souben que aquel homiño de máis de setenta anos estaba a me contar que o sentido da súa vida era aquela muller pequerrecha con zapatillas de facer deporte, que sempre vai ás presas de tan rebuldeira que é e que se lle di que non corra é porque non hai presa por chegar, o verdadeiramente importante está sempre no camiño, en ser quen de compartilo con aqueles aos que queremos.
E decidín ser feliz no medio do camiño.
Nin antes nin despois.

Aquí e agora que teño todo cando preciso e non necesito máis nada. 

20 de mayo de 2016

Moments d'éternité.



Buscaba acubillo nas palabras,
buscaba entendemento para este ser pensante,
fios cos que tecer o futuro
comprendendo os retallos do pasado.

Buscaba explicaciones para los fracasos,
quería recuperar amistades,
volver al estremecimiento de los quince años
cuando todo era nuevo, cuando el verbo era tan real y poderoso
que hablar era una manera de actuar.

Andaba confuso na procura de certezas
esculcando nos ollos do outro
o reflexo do que eu era,
unha imaxe que me materializase,
unha confirmación da miña existencia
como parte importante no mundo dos demais.

Pero la única certeza es la vida,
la esencia perpetuándose a través de generaciones
la irrenunciable lucha de la madre
asegurando la pervivencia de su estirpe.

O fluir da eternidade a través de mín,
ese retrinco de divinidade que son,
esa casualidade que me fai existir,
ser algo máis que materia neste preciso instante,
posuír conciencia, vontade e enerxía neste lugar e neste momento
que patéticamente me empeño en desaproveitar.

Mais parfois, je suis le feu,
je suis volonté, je suis intensité
Je peux conquérir le monde, traverser les mers,
escalader les montagnes et retour...
Retour tous les soirs, mon amour,
embrasser votre taille, votre petit corps
et dormir, rêver peut-être.


And now I'm here,
looking for eternities in your body,
the body that performed the miracle of creation
and I thing that the only meaning of life
it's consciously live.





18 de abril de 2016

Lecturas.


Saber acabar las cosas, dejar de perder el tiempo intentando ser lo que no somos. Ser capaz de abandonar un proyecto si no nos satisface; dejar un libro a medio leer si lo único que nos mueve a continuar es la necesidad casi obsesiva de acabar las novelas que comenzamos.
No esforzarnos por mantener el contacto con aquellos que no desean estar en contacto con nosotros. Aceptar que fracasan las amistades y los amores, que podemos fracasar como padres o como hijos sin que ello signifique que somos personas fracasadas. Atrevernos a decir que merecíamos algo más de algunos y que otros merecieron también algo más de nosotros.
No apegarse al pasado, no intentar que lo que funcionaba antes siga funcionando ahora. Admitir que cambiamos, que buscamos otras experiencias y que necesitamos otros afectos y otras atenciones. Las viejas compañías pueden no querer acompañarnos, y no pasa nada. Lo que antes nos entusiasmaba puede no motivarnos, y no pasa nada.
Abrir las ventanas y que entre el aire fresco. Abrir las puertas y que entren nuevas personas en nuestra vida. Que nuestra casa sea acogedora para el que quiera venir, y saber ser agradecido cuando nos inviten a entrar en el hogar de los otros.
Quemar las cartas que nunca fueron enviadas y las fotografías de los que ya nos olvidaron. Deshacernos de los libros viejos, de las pequeñas cosas que guardamos como recuerdos de otros tiempos que fueron peores, de los apuntes de esa carrera con la que nunca ganaremos el pan nuestro de cada día. Borrar todas las anotaciones para esas novelas que ya nunca escribiremos, eliminar todas las carpetas con relatos a medio empezar y antes de pensarlo dos veces vaciar la papelera de reciclaje. Quedarnos solamente con todo lo que nos queda por escribir.
Olvidar que una vez quisimos ser poetas y que siguiendo malos consejos nos enredamos en la prosa vil. Volver a anotar versos sueltos y darles forma hasta convertirlos en poemas, tal vez sonetos. Volver a buscar el sentido de la vida, recuperar nuestra parte espiritual, creer en un dios hecho a nuestra imagen y semejanza.
Hacer solamente lo que nos gusta y nos divierte, volver a jugar al WoW, ver capítulos de Expediente X como si fuera la primera vez, llegar tarde a los sitios para probar experiencias nuevas, quedarnos en casa si no tenemos ganas de salir o quedarnos en el bar si no queremos volver a casa.
Atrevernos a ser como queremos ser, y no como siempre fuimos o como los demás esperan que seamos. Escalar esa montaña, bañarnos en el mismo río veinte años después sin importarnos lo que diga Heráclito, volver a cantar las canciones de Radio Futura en la ducha, comprar palmeras de chocolate y no compartirlas con nadie.
Disfrutar, en definitiva, del tiempo y de la compañía sin importarnos demasiado que tal vez sea esta nuestra última primavera.


8 de abril de 2016

Comendo cereixas na eternidade.




Outro marzo que remata, e xa van cinco, dende que marchaches sen dicir adeus. Houbo choivas e temporais; houbo días azuis, viaxes e flores; houbo vida rebentando ao nacer, e bágoas, e sorrisos; houbo, en definitiva, o lento transcorrer das xornadas.
Outra primavera que chega, outro inverno que marchou deixando sementes de esperanza e traballo por facer. Van medrando os días e van medrando as ganas de conquistar o noso pan, de elevarnos sobre a fortuna que nos tocou no reparto de vidas e fortalecer os nosos ombreiros para que as nosas crianzas poidan ver alén do mar, máis alá das estrelas.
Sempre foi así, e ti ben o sabes. Sempre quixeron as humanas xentes buscar un futuro mellor para os seus, deixar un terreo e catro pesetas no peto polo que puidera acontecer. E darlles estudos, mesmo vender un monte para axudar a pagarlles a universidade.
E nestas andamos, Tía, criando o mellor que sabemos e dando un pouco máis do que podemos. Seguramente gostarías moito de velos xogar pola horta adiante, escoitar os razoamentos do cativo e asombrarte co temperamento rabudo da cativa. E eles estarían encantados ao verte untar o pan cunha culler para enchelo ben de nocilla. Quen sabe, se lle cadra algo de tí habita no seu interior, na carga xenética que vai facendo medrar os seus corpos e no elán vital que fai conformando o seu ser, esa realidade que aínda non podemos explicar pero na que centos de xeracións quixeron crer.
E nestes días nos que Sada aparece anegada penso nas nosas conversas no Venezuela ou no Rincón de Burgos, a túa estrañeza polos novos edificios que Monchito, o mozo dos recados da farmacia, estaba facendo nesas Brañas nas que sempre houbo auga. Sempre busca o seu sitio o auga, do mesmo modo que a primavera sempre trae a súa luz e a súa forza. Todo é cíclico, todo se repite e por iso, nestes días nos que intento desfacerme de tantas cousas, penso que dalgún modo estamos a compartir os mesmos soles e as mesmas choivas.
Xa non queda nada e sen embargo hai días nos que sinto que o tempo que pasamos xuntos existe nalgún lugar, que o amor e as palabras e o entendemento que tanto nos achegou non morreron. Eu, sempre tan obsesionado polo aproveitamento do tempo comezo a ter a certeza de que o único que vai quedando son os momentos nos que realmente nos sentimos unidos a alguén. Non importa o que fagamos, non importan as metas que academos ou os triunfos que consigamos. O que realmente nos elevará sobre a simple existencia son os instantes de verdadeira compañía do outro, esa sensación de proximidade e quentura que nos fai sentir plenamente instalados no presente.
Quero pensar que cando marchaches levabas os petos cheos deses momentos, e igual que pasabamos as tardes comendo cereixas agora pasaras as eternidades rememorando aqueles retrincos de tempo nos que tan ben estivemos.

Bicos, e até outro día. 

26 de febrero de 2016

O abraiante espectáculo da sesión vermú.


Cando apareceu con aquel cativo na sesión vermú ninguén soubo moi ben o que pensar. As vellas comezaron a sacarlle parecidos con aquel tío da avoa que marchara a facer as Américas nos anos 30 ou coa curmá da avoa Milagritos, que marchara cun feirante a Portugal e da que nunca máis se soubera. Non había nada que fixera pensar que aquel neno fose da familia do Francisco, pero para algunhas das vellas que estaban no campo da festa o costume era que o día do Patrón se xuntase a familia para ir á misa e resultáballes difícil comprender que aquel cativo non fose parente dalgún veciño. Certamente, o Francisco sempre facía o que lle petaba e non amosaba respecto algún pola tradición, pero traer a un forasteiro á festa máis importante da parroquia era algo que nunca antes se vira.
Pero os que viñan da cidade a pasar as festas coas súas familias non lle buscaban parecidos. Simplemente pensaron que se trataba dalgún amigo da escola de Ainara ou Brais que viñera pasar uns días no pobo. Ninguén achaba estraño o feito de que fose negro, afeitos como estaban a ver en Compostela a parellas con nenos adoptados. Na maioría das escolas da capital había nenos de moitos países distintos, e de distintas razas e xa a ninguén sorprendía ver xogando nos parques crianzas negras ou chinesas, e moito menos ás propias crianzas, que no último que se fixaban era na cor de pel. E aquela mañá o campo da festa parecía un parque metropolitano, con grupos de nenos correndo dun lado para outro con total normalidade, facendo moi difícil diferenciar aos que eran do pobo dos que viñeran á festa.
Non faltaron as bromas dos homes que ían chegando á barra da tasca ao ar libre que montaran os da comisión de festas. O tema de conversa eran as posibles escapadas nocturnas do Francisco. “E parecía parvo cando o mercamos”- dixo o alcalde pedáneo como unha maneira de iniciar a chanza que todos rían pero que a ninguén facía graza xa. Os catro ou cinco fregueses que acompañaban a Don Celso aquela mañá rían os seus comentarios ou remataban algunha frase sen demasiado entusiasmo e con algo de servilismo herdado tal vez dos seus pais. Unha especie de reverencia ridícula cara á familia rica do pobo que podía empregarche a un fillo na fábrica de cemento ou buscarche un piso en Santiago para que a filla pequena estudara enfermería.
E que dicir de Dona Fina, empoleirada como estaba no medio das mulleres do pobo, presumindo de modernidade por ser quen de tomar o vermú botando un pito sen prestarlle a máis mínima atención a mirada de desaprobación do seu sogro. Ela, que estudara na cidade antes de casar con Celso, gostaba de provocar de cando en vez ao vello xuíz de paz sabendo que era deses homes capaces de montar un cristo se a banda non toca o himno nacional ao paso do Santo. No pobo aínda recordaban a cara que puxera o vello Celso cando a súa nora, casaba había uns meses e xa preñada de Icía, comezou a bailar no medio da rapazada do pobo e quixo metelo a el no medio daquel rebumbio de risas e aplausos. A todos menos a el lles parecera adorábel o detalle de Fina.
A medida que os veciños chegaban ían comentando o do cativo do Francisco e entre as miradas curiosas delas e as risas retranqueiras deles conseguiron que a noticia do día fose un rapaz ao que ninguén coñecía e sobre o que todos comezaban a ter teorías cada vez máis estrafalarias. Entre o ambiente festeiro e o alcol que comezaba a afectar a algúns escoitábanse teorías de todo tipo: que si adoptaran a un neno sen que ninguén o soubera; un neno saharauí no programa de vacacións solidarias; un compañeiro de clase; un acollemento temporal e houbo incluso quen sospeitaba que era un fillo que o Francisco encargara nalgunha das súas estancias en África. O que máis chamaba a atención é que ninguén se achegara a Francisco a preguntarlle, a pesar de que dende que chegara estaba nunha esquina da baiuca falando tranquilamente con Manolo e sen prestarlle a menor atención aos comentarios dos que sen dúbida se sabía protagonista. 
O Francisco sempre fora un tipo raro para o resto do pobo. Aos 18 anos, en principiando a carreira de medicina en Compostela, comezara a colaborar con MSF e cambiou as vacacións nas praias do pobo polos campamentos de refuxiados en países africanos. Iso, e o feito de ter casado cunha arquitecta de Vigo, fixo que durante moitos anos só viñera polo pobo de cando en vez. Moitos quixeron ver nisto unha sinal de fachenda e non faltou quen comentou no bar que ao cativo da Carmen se lle subiran os fumes. Non perdoaban que dende sempre fose o mellor estudante na escola unitaria de dona Luisa, que nunca precisase de clases particulares e que obtivese a mellor nota no selectivo no mesmo ano no que Celso suspendía por segunda vez as probas, despois de estar dous anos nunha academia privada da cidade preparando os exames
Todo cambiou facía oito anos, cando nacera a súa primeira filla. Dende entón pasaba tres ou catro semanas no verán na antiga casa dos avós e conseguira retomar a amizade con Manolo e Braulio, os seus inseparables amigos da infancia.
Cando a orquestra comezou a tocar xa case ninguén reparaba no cativo negro que viñera con Francisco. A rapazada comezara a brincar polo campo da festa  totalmente alleos ás especulacións que provocaba a presenza daquel neno que ninguén coñecía . Parecía que tampouco os cativos do Francisco o coñecían demasiado xa que ían facéndolle preguntas a medida que os outros nenos lles preguntaban a eles.
Finalmente foi Icía, a filla maior do alcalde, a que sentiu a necesidade de vir informar aos maiores sobre o que sabía daquel novo compañeiro de xogos. Así, no que duraba un pasodobre, o pobo enteiro foi coñecendo que o seu nome era Mamalud e que tiña sete anos. A súa mamá era senegalesa e non vivía en Compostela senón nunha casa ás aforas do pobo.
Pero cando a muller de Francisco apareceu polo campo da festa fíxose un incómodo silencio. Viña acompañada por unha rapaza duns 30 anos que acaparou a mirada da maioría dos homes e de todas as mulleres do pobo. A súa pel negra contrastaba co vestido branco que levaba e que a pesar da súa folgura non disimulaba o seu corpo lanzal, as largas e esveltas pernas e os seus firmes peitos. Era unha fermosa muller africada á que se abrazou o cativo como se fixese anos que non a vía.
As dúas mulleres achegáronse a Francisco mentres un pequeno balbordo comezaba a escoitarse debaixo da carpa que a comisión de festas instalara para previr as posibles choivas de agosto.
O cantante do trío que estaba amenizando a sesión vermú decidiu que era o momento de animar a festa e alzando a voz berrou ese mantra que todos os veráns se repite en todas a aldeas do noso país.
-Veña, veciños, imos seguir con esta cumbia para gozar!!!
Pero aquel pobo xa non estaba para festas.
Aquel pobo estaba facendo un xogo de miradas nas que como se das ondas do mar se tratase todos foron chegando á mesma conclusión. A maioría dos homes do pobo sorprendéronse ao ver á rapaza forasteira, pero nalgúns casos esta sorpresa ía acompañada de incomodidade e noutros casos non, segundo o estado civil de cada un deles. Os casados decidiron apartar a vista ou directamente darlle as costas ás dúas mulleres que se estaban achegando a Francisco, os que estaban bailando coas súas mozas preferiron facer coma que non vían nada, e os que non tiñan parella sorriron sen ningún reparo e mesmo saudaron á moza que chegara cun leve xesto de cabeza.
As mulleres tampouco non foron indiferentes á chegada da descoñecida. Sabían que dende sempre existía un prostíbulo na estrada xeral, a dous quilómetros do pobo, e a maioría sabía que os seus homes ou fillos visitaran algunha vez o estabelecemento, pero non contaban que o día da patroa se presentase alí unha daquelas mozas. Pois se unha cousa comezaban a sospeitar os veciños daquel pobo é que aquela moza traballaba naquel local e que desta vez o Francisco fora demasiado lonxe nas súas teimas solidarias.

Pero o que provocou un silencio tal no campo da festa daquel pobo que até o trío deixou de tocar foi que o Alcalde, Don Celso, comezase a mirar para o cativo mulato no preciso momento no que Dona Fina estaba mirando para el. Dona Fina reparou entón en que nese preciso momento estaban xuntiños o seu fillo Gonzalo e o cativo da rapaza do club. E cunha expresión de noxo mirou para o seu marido para descubrir que non so o seu marido, senón o pobo enteiro, estaba mirando para ela, para os cativos e para o propio alcalde que con expresión de asombro polo parecido dos dous nenos parecía estar botando contas.

17 de diciembre de 2015

El repetitivo Síndrome del Nido.



Recuerdo que hace unos años asistí a unas cuantas clases de preparación al parto. Todo era nuevo para nosotros y alguna que otra vez me parecía escuchar la voz del replicante de Blade Runner diciendo aquello de "Yo he visto cosas que vosotros no creeríais..." cuando la matrona nos contaba todo lo que nos esperaba con eso de la crianza. Las instrucciones de funcionamiento de los bebés son tan amplias y abarcan tantas cosas distintas que al final decidimos utilizar el método piel con piel para todo. Cólico del lactante: piel con piel; fiebre; piel con piel; dientes: piel con piel; dormir: piel con piel; hambre: piel con piel (de mamá, claro).

Pero lo que me viene a la cabeza estos días es el llamado Síndrome del Nido. Nos explicaba la matrona que unas semanas antes del parto a la embarazada le daba por ordenar toda la casa, organizar armarios, cambiar cosas de sitio o deshacerse de lo que ya no servía. Debo confesar que también yo sufrí una especie de Síndrome del Nido y el día anterior al parto, mientras mi amor subía y bajaba escaleras, yo me dediqué a limpiar la nevera. No puedo explicar lo que sucedió, simplemente abrí la puerta de la nevera y comencé a vaciar cosas, a limpiar todos los estantes e incluso creo recordar que saqué todas las bandejas y las fregué varias veces, como si en lugar de guardar comestibles en el frigorífico tuviésemos residuos radioactivos y altamente contaminantes. Si, es verdad, leyendo las etiquetas de algunos productos parece que en lugar de alimentarnos hacemos mezclas químicas en nuestro organismo, pero lo normal es que las neveras no acumulen tanta porquería como para estar toda la tarde limpiándola, como hice yo aquel viernes.

Pero no quería hablar de mis proezas con la bayeta y el estropajo, que para eso está el increíble Braulio Mackenzie, sino del Síndrome del Nido. Y pienso en el Síndrome del Nido porque en estos días comienzo a reorganizar mi libreta mental de intenciones y proyectos pensando en todo lo que haré el próximo año. Organizo mi escritorio, reciclo viejos papeles, comienzo nuevos cuadernos con cronogramas anuales y anotaciones sobre los libros pendientes de lectura y los relatos que intentaré escribir. Me prometo a mi mismo que intentaré escribir a mis amistades un poco más, o al menos un poco. Hago listas con los viajes y las cosas que pretendo hacer en el año 2016. En fin, que todo el mundo hará lo mismo al acercarse el fin de año.

Se trata de una fase que suele durar unas semanas y que en mi caso suele ser repetitiva por partida doble. Es en estas fechas cuando más suelo organizar mis prioridades y suelo anotar las mismas cosas. Las listas van repitiéndose año tras año y sucede que algunos de los propósitos van pasando de una lista a otra hasta que finalmente desaparecen en el tiempo como lágrimas en la lluvia. Lo más curioso es que casi siempre anoto como objetivo dejar de hacer listas y planes y pasar a la acción, no perder tanto el tiempo buscando razones para la acción o excusas para la inactividad y finalmente suelo llegar a los últimos días del año con con un ataque intenso del Síndrome del Nido y comienzo a organizar de forma compulsiva mis prioridades e intereses para que al final todo continúe igual. O tal vez no.       
                       
Vayamos terminando ya. Es hora de dormir.





13 de diciembre de 2015

As revoltas contra da norma da orella.



-Todos vos sodes demasiado novos, pero eu recordo os tempos nos que estabeleceron a norma da orella-
Naquel momento na taberna so había unha parella falando na mesa da esquina, unha muller grávida vendo ao seu fillo a través dun terminal de visión intrauterina e aquel vellote que estivera vendo as noticias en silencio.
As noticias, como na última semana, falaban das revoltas que ían sucedéndose en toda a Metrópole en contra da chamada norma da orella. Milleiros de cidadáns estaban nas rúas protestando polas absurdas normas que rexían a convivencia diaria na metrópole e nas estacións espaciais asociadas. Dende facía anos ninguén podía camiñar pola rúa sen recibir un apercibimento na súa terminal. Case todo eran quebrantamentos leves como atravesar unha estrada por lugares non permitidos ou non respectar as luces que indicaban o posicionamento peonil de tránsito.
Pero unha das normas de convivencia máis criticadas era aquela norma á que ninguén lle atopaba explicación algunha. A norma 143 estabelecía que ningún adulto podía tocar a súa propia orella en público.
-Escoito moitas parvadas sobre se a norma da orella ten que ver co dispositivo de ampliación sensorial que todos levamos no implante da orella dereita ou coas terminacións nerviosas que ao nacer empregan na proba da Avaliación psíquica para conectarnos co banco de recordos comúns.
Parvadas.
A norma da orella é moi anterior aos implantes auditivos ou á invención da memoria ampliada.
Todos vos- dixo o vellote mirando para nós- xa nacestes na época biónica. Agora vedes normal vivir con implantes e con toda esa tecnoloxía que vos van inserindo de acordo co Calendario Biónico de Implantes. Mais cando eu era neno isto non era así. Cando eu nacín ningunha crianza levaba un implante na orella dereita, aínda que xa se comercializaban dispositivos subcutáneos que permitían aos cidadáns liberarse do fastío de levar o comunicador na man ou nas chaquetas. Teléfonos móbeis, lles chamaban, e seguramente veriades algún no museo do da Época Moderna que montaron na Estación MIR como homenaxe a aquela época.
Debido á nosa formación específica ningún dos presentes podiamos facernos unha idea de cando fora aquela época. A min sorprendeume moito que aínda quedase alguén que vivise na Época Moderna, pero a muller grávida apagou o seu terminal de visión intrauterina e dixo que cando era cativa Hilario, o seu avó, contáballe historias sobre aqueles tempos e tiña gardados algúns aparellos que servían para conectarse con outras xentes. Contou que como era unha nena preguntona sempre quería saber máis e máis, pero que sempre chegaba un punto no que o seu avó calaba e exclamaba resignado que todo aquilo acabou cando aprobaron a norma da orella.
-A norma da orella foi a primeira do cento de normas que agora temos e coas que cada vez máis xente está en desacordo- volveu a falar o vello- Moita desa mocidade que agora está nas rúas reclamando un cambio pensa que está facendo algo novo, que é a primeira vez que os metropolitanos se rebelan por algo e rompen coas normas, pero eu estiven nas primeiras protestas que houbo contra a norma da orella, nos principios da Era Biónica.
-Logo non fai tanto tempo que comezou a Era Biónica?- preguntou un home de barba que acababa de entrar na taberna a tomar a súa barra enerxético-motivadora- Un dos meus tíos negouse a poñerlle aos seus fillos o implante coclear. Dicía que era algo artificial e que as persoas podían sobrevivir sen ningún dispositivo para estar conectado cos demais, que o mundo da Época Moderna funcionaba sen necesidade da Base Centralizada de Comunicacións. Eu sempre pensei que falaba de moito tempo atrás, pero se lle cadra el mesmo vivira esa época.
-A BCC xa existía antes, pero tiñamos que conectarnos a través deses aparellos dos que falaba a rapaza- dixo o vello mirando á muller grávida- o que pasaba antes era que cada quen podía escoller conectarse ou non. Agora non. Agora nada máis nacer implántanvos un dispositivo de ampliación sensorial na orella dereita. Din que é para que ningún bebé se perda, como se fose tan fácil perder unha cousa que non fai máis que chorar. En realidade trátase de introducir a cada individuo no sistema. A través dese implante esa criatura estará sempre conectada coa Base Centralizada de Comunicacións e se ben é certo que a medida que medre poderá acceder de maneira instantánea a toda a información que precise, non é menos certo que en realidade o acceso á información vaise modificando segundo a formación específica que o Comité de Posicionamento Individual da Gran Reunión determina anualmente para cada un de nós.
Con cada palabra daquel vello lizgairo ía tecéndose sobre nós unha capa de intranquilidade. Tiñamos claro que a conversa atinxía temas sobre os que existía un veto de clase cinco. Arriscabámonos a sufrir un apercibimento conxunto e o que era peor, podían solicitarme un arquivo mensual de conversas internas para comprobar que non existían reunións inadecuadas no meu local. Tal vez por iso a parella da esquina marchou sen case despedirse. O home de barba miraba para min e para a muller grávida coma se quixera saber se podía falar libremente ou se debía ser cauto. Tamén eu decidín gardar silencio e o vellote pareceu entender os sinais e volveu mirar para o televisor.
Sorprendentemente, foi a muller grávida a que comezou a falar. Dixo levaba anos vivindo na Metrópole e que estaba moi preocupada polas revoltas que estaban sucedéndose por todo o pais. Dentro de 53 días faríanlle extracción do bebé e tiña medo que para entón a situación fose máis perigosa. E sen embargo non podía evitar simpatizar de algunha maneira coas protestas dos metropolitanos.
Eu intentei calmala dicíndolle que en realidade eran protestas propias da mocidade, que seguramente houbera desaxustes na planificación do Comité de Posicionamento Individual e habería algúns mozos e mozas que accederan a información para a que non estaban preparados. Ás veces acontecía que alguén que levaba anos recibindo formación para exercer as súas funcións nun Estaleiro Espacial comezaba a ter acceso aos programas de formación para tripulacións e iso facía que a mocidade se sentise insegura ou con ganas de experimentar outras funcións. Afortunadamente, concluín, o Comité de Posicionamento Individual ten Programas de Acomodamento de Formación para corrixir estes casos de mozos que non teñen claro o seu camiño.
-Pois eu non creo que se trate só de mozos que non teñen claro o seu camiño- respondeu o home de barba- Acabo de chegar de cumprir as miñas sete semanas de servizo comunitario no Estaleiro Espacial VGII e alí tamén hai xente que pensa que é necesaria unha reforma do sistema de normas. Unha das tripulantes do empurrador interplanetario Barbanza IV contoume que nos dous asentamentos de Marte estaban seguindo con moita atención todo o que acontecía aquí, que por alá vían moi claro que as revoltas non eran soamente pola devandita norma da orella, que esta revolta tiña que ter outros obxectivos que polo de agora non interesaba sacar á luz.
- Esa información non aparece nas noticias, non creo que debamos falar sobre o que non ten garantía de veracidade- comentei para que dalgún modo quedara constancia da miña posición nas gravacións. Xa estaba resignado a que aquela conversa que iniciara o demo do vello acabaría por tratar temas sobre os que existía un veto de clase cinco, e tal vez incluso de clase catro. Foi o vello o que seguiu falando para explicarnos que cando el era un cativo o seu pai, que por aquel entón era un mozo como os que se estaban a manifestar nestas semanas, participara activamente nas protestas contra a norma da orella.
-A norma da orella era só un símbolo, algo que empregaban aqueles homes e mulleres para mirar todos na mesma dirección e pedir cambios. Parece claro que a ninguén podía molestarlle demasiado a prohibición de tocar a orella dereita en público, pero era o ridículo que parecía aquela norma o que permitía que máis xente estivera disposta a protestar contra o irracional do sistema de normas que estaba comezando.
Recordo que o meu pai sempre dicía que iso era só o comezo, que se a sociedade permitía que a Gran Reunión estabelecera normas tan arbitrarias a convivencia sería unha mestura de desconfianza mutua e autorregulamento constante. Viviremos máis pendentes dos posibles apercibimentos que de desfrutar do tempo e da compaña.
E tiñan razón.
Nos últimos cen anos non fixemos máis que desenrolar a nosa tecnoloxía dunha maneira vertixinosa, pero socialmente estamos case incomunicados. Pensade na última vez que falastes persoalmente con alguén. Incluso nos establecementos como este no que estamos é raro ver a dous cidadáns falando entre eles. Estamos sempre atentos á información que aparece na nosa retina virtual e moitas veces estamos máis pendentes do que fan os nosos coñecidos que están noutras metrópoles que do que está acontecendo ao noso lado. Agora mesmo estamos falando das revoltas contra a norma da orella coma se fose algo anecdótico e sen importancia. É o que queren que creamos, pero en realidade estas revoltas, como todas as revoltas que sistematicamente foron silenciadas nas últimas décadas, o que pretenden é humanizarnos de novo. Do que se trata é de volver a ser seres sociais que nos relacionamos directamente entre nós, e non a través dunha tecnoloxía que parece deseñada exclusivamente para nós cando en realidade non fai outra cousa que integrarnos nunha inmensa base de datos na que todo o que facemos queda rexistrado.
Debo confesar que aquel vello estaba convencéndonos, pero as súas palabras supuñan xa unha clara vulneración do veto de clase catro e decidín que era o momento de rematar con aquela conversa. Apaguei a pantalla de información remota e pedinlles que se ían seguir con esas lerias o fixeran fora do meu local. O vello dixo comprender os meus temores, pero que non tiña de que me preocupar. Os tempos estaban cambiando e despois destes días convulsos viría a época na que poderíamos vivir e falar sen ter medo de conculcar algunha das 451 normas que agora rexían o día a día da metrópole.
En canto á norma da orella, -seguiu falando sen importarlle o máis mínimo o que viña de advertirlles- remontase aos tempos nos que para pertencer aos corpos de saneamento das vellas cidades había que facer unha probas de conduta e coñecementos. A cidadanía aínda estaba obrigada a aprender cousas se querían saber, e coas probas buscábase coñecer quen de entre todos eran os que máis sabían. Tratábase de seleccionar aos candidatos baseándose no mérito e na capacidade de cada un. Agora que van facéndonos a medida seguindo a formación específica non son necesarias estas probas, pero naquel tempo foi cando nunha destas probas descubriron, nos finais da Época Moderna, a uns individuos que levaban na orella dereita uns pequenos aparellos mediante os que recibían a información do exterior. Iso era facer trampas, e ao pouco todo o mundo comezou a dubidar de todo o mundo. Non era fácil saber se o que che estaban contando viña de quen falaba ou era outra persoa a que lle ía dicindo o que tiña que facer ou dicir. Foron anos de desconfianza mutua. A medida que estes aparellos se facían máis sofisticados as elites económicas facían desa tecnoloxía un elemento distintivo da súa posición social e moitos que non podían pagalo comezaron a buscar alternativas máis ou menos enxeñosas para aparentar que portaban un implante. Moitos estaban máis pendentes en saber se o outro levaba ou non aparellos na orella, e os gobernantes, vendo a importancia que comezaba a ter para a cidadanía poder acceder a esta tecnoloxía, comezaron a tomar medidas para universalizar a utilización deste tipo de aparellos. Decidiron inserir un implante coclear a quen o quixera, e para evitar posibles alteracións no funcionamento destes implantes, que ao principio eran de moi baixa calidade, fixouse a primixenia norma 143 que estabelecía que todo aquel que levase un implante non podería tocar a orella dereita. Anos despois, cando o implante foi universal e obrigatorio a norma tamén cambiou o seu enunciado, afectando deste modo a toda a poboación adulta. Para cando isto aconteceu xa estaba socialmente mal visto calquera tocamento das orellas, fose a dereita ou a esquerda.
Durante un tempo ninguén dixo nada. Diríase que cada un de nós estaba tirando as súas propias conclusións do que viña de contarnos o vello aquel. Durante a súa parolada botáramos man á orella en máis dunha vez, e o que antes nos parecía algo normal e habitual entre os metropoletanos agora nos resultaba raro e cuestionábel.
Eu sentía como se comezase a ver as cousas dunha maneira distinta, coma se dalgún modo obtivera unha clave para entender o mundo doutra maneira. Todo era igual, pero nada parecía o mesmo. Foi como unha iluminación, un pequeno chispazo que fixo que nos mirásemos uns aos outros para comprobar se aos tres nos pasara o mesmo. O home da barba asentía como se viñese de comprender algo que até o de agora só puidera intuír. Porén, foi novamente a muller grávida a primeira en falar. A historia que viña de escoitar espertara nela recordos que cría esquecidos para sempre e case estaba segura de que nalgún lugar da súa casa aínda gardaba unha caixa chea de cousas do seu avó Hilario. Non sabía explicalo, pero tiña a certeza de que entre todas aquelas cousas habería algo que podería explicar o mutismo do seu avó cando ela lle preguntaba sobre como era o mundo e as cidades na Época Moderna. Recordaba que o vello Hilario lle tiña falado de ordenadores e de Internet, e dos primeiros viaxes a Marte e dos chamados Quince Anos da Revolución Cuántica, pero nunca quixo falar demasiado da Era Biónica ou dos implantes.
Ao saírmos da taberna comezaba a chover lixeiramente sobre as plataformas de movemento en superficie. Ao estar no terceiro anel da cidade non había cúpula e podiamos ver o ceo e de cando en vez algunha estrela, pero tamén tiñamos que aturar que chovera por nós. Os últimos transbordadores chegaban á metrópole deixando pequenas estelas no ceo iluminado pola fluorescencia das proxeccións informativas do traballo diario da Gran Asemblea Local. Despois dun cómplice até mañá, marchamos cada un nunha dirección, sabendo que probablemente seriamos obxecto dunha análise exhaustiva por parte do Comité de vixilancia das normas. Dificilmente poderiamos liberarnos de dar explicacións sobre as nosas opinións e sobre o falado na miña taberna, pero confiabamos en que o ambiente de algarada das últimas semanas tivera relaxado algo os controis diarios e que ninguén lle prestase demasiada atención a unha conversa entre descoñecidos sobre as revoltas contra a norma da orella.